Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Klein Hoefblad

Klein Hoefblad

Tussilago farfara

De botanische naam Tussilago is afgeleid van tussis = hoesten en agere = verdrijven. De plant is dan ook eeuwen gebruikt als hoestverdrijvend middel. De naam "farfara" is een oude naam voor de populier die gelijksoortige bladeren heeft. De bladeren doen vanwege hun vorm aan paardenhoeven denken, vandaar de Nederlandse naam.

Het klein hoefblad is een ongeveer 30 cm hoge vaste plant, behorend tot de composieten familie.
De bloeitijd ligt vroeg, gewoonlijk in maart en april, en bij gunstig weer al in februari. De plant is een 'naaktbloeier', de bladeren verschijnen pas na de bloei. Het blad verschijnt pas in de loop van april. Daarom noemde men klein hoefblad eeuwen geleden ook wel 'Filius ante patrem' (de zoon vóór de vader).
Tijdens de bloei zijn de bladeren beperkt tot korte, groene of rode schubjes langs de stengel. Na de bloei ontwikkelen deze zich tot hartvormig of ronde en getande bladeren. Deze, aan de onderkant viltig behaarde bladeren staan in een rozetvormige krans rond de steel.
De plant is een pioniersplant die zich vooral op nieuwe gronden goed thuis voelt, vaak kan men hem tussen grassen in betrekkelijk nieuwe wegbermen of hellingen aantreffen. Op deze hellingen helpt de tot 1,5 m lange wortelstok en de uitlopers hieraan om de grond vast te houden.
Elke stengel draagt een bloemhoofdje met een doorsnee van 2-3 cm. Gemiddeld brengt een plant meer dan 130 zaden voort, een hoog percentage hiervan ontkiemt. In het voorjaar kiemen de zaden reeds na twee dagen. De favoriete grond van het klein hoefblad bestaat uit leemachtige, pas geploegde of bewerkte grond.

Klein hoefblad is een van de eerste voorjaarsbloeiers en wordt soms al waargenomen in februari. De vrolijke zonnige gele bloemen hebben mensen door de eeuwen heen altijd gezien als het eerste signaal van de terugkomst van de zon. Ze werden dan ook gebruikt bij diverse feesten en rituelen die de zon verwelkomen zoals Imbolc, Ostara en Beltane, afhankelijk van wanneer ze in het betreffende jaar bloeien. De lange stelen lenen zich prima voor het vlechten van bloemenkransen. Klein hoefblad is ook altijd gebruikt in rituelen met betrekking tot liefde, rust en geld. Daarnaast wordt het gebrand als voorspellende of helende wierook.
De Romeinen gebruikten de plant als genotmiddel door deze te roken in pijpjes.
Klein hoefblad was vroeger ook zeer populair als voorjaarsgroente in soepen en salades. Maar ook vanwege zijn kenmerkende eigenschappen die hielpen bij allerlei longaandoeningen als astma, bronchitis en "natte" hoest.
Een papje van de bladeren of de bloemen werd op eczeem, zweren en insectenbeten gelegd.

Helaas bevatten alle delen van het klein hoefblad pyrrolizidine alkaloïden die in te hoge doses tot leverbeschadigingen of leverkanker kunnen leiden. Er is hierover veel discussie en momenteel mogen kruidenproducten met klein hoefblad zelfs niet meer verkocht worden. De voorstanders wijzen erop dat reguliere medicijnen, die bij overdosering een zelfde soort schade kunnen veroorzaken, vaak gewoon in de schappen van de supermarkt liggen, zoals paracetamol.
Wat iemand er ook van vindt, mocht men het toch inwendig willen gebruiken dan is matigheid en voorzichtigheid vereist:
-Neem uitsluitend de plant in zijn natuurlijke vorm als thee van het blad of de bloemen.
-De wortels van klein hoefblad hebben een nog hoger gehalte aan giftige alkaloïden en kunnen dus beter helemaal niet gebruikt worden.
-Het (regelmatig) eten van klein hoefblad als groente is onverstandig en tegenwoordig gelukkig onnodig.
-Gebruik nooit meer dan 3 kopjes kleinhoefblad-thee per dag, maximaal drie dagen achtereen en niet meer dan  30 dagen in een jaar.
-Niet gebruiken als je zwanger bent, probeert zwanger te worden of borstvoeding geeft.
-Niet geschikt voor kinderen.
-Niet combineren met medicatie voor hoge bloeddruk.
-Mensen met een ambrosia-allergie zijn waarschijnlijk ook allergisch voor klein hoefblad.
-Combineer klein hoefblad nooit met andere mogelijk leverbeschadigende medicatie/kruiden, met dezelfde alkaloïden,  zoals paracetamol of smeerwortel. 
-Neem nooit tabletten of capsules met geconcentreerde vorm van klein hoefblad of smeerwortel.
-Niet geschikt voor mensen met een achtergrond van leverziekte of alcoholmisbruik.
-Mocht je misselijk worden bij het gebruik van klein hoefblad, stop het gebruik dan onmiddellijk, het is geen normale bijwerking maar een teken dat het kruid je lever beschadigt.
-Klein hoefblad is een andere plant dan Groot hoefblad (petastites hybridus), die vaalpaarse bloemen heeft en enorme bladeren. Deze plant heeft veel grotere hoeveelheden giftige alkaloïden en is daarom geen vervanging voor klein hoefblad.

Incidenteel uitwendig gebruik op onbeschadigde huid kent geen bezwaren:
Warme en koude kompressen met klein hoefblad kunnen op gezwollen plekken gelegd worden en een koel kompres is verzachtend op het voorhoofd of de maag bij koorts. Hoofdpijn kan men bestrijden door verse, viltig behaarde bladeren met de onderzijde op het voorhoofd te leggen en ze vaak te wisselen. Gezwollen en vermoeide voeten kunnen baat hebben bij een voetbad van een afkooksel van bladeren.
De gedroogde bladeren kunnen op gloeiende kooltjes gebrand worden, waarbij de inhalatie van de rook kan helpen bij vastzittende hoest en bronchitis.

Recept thee bij hoest: (lees bovenstaande beperkingen)
1 kopje water op 1 theelepel gedroogd hoefblad. Slechts 2 minuten laten trekken. Zeven. Eventueel zoeten met honing. Maximaal 3 kopjes per dag, maximaal 3 dagen achtereen. Zonder honing en afgekoeld is de thee ook als gorgeldrank te gebruiken.

Kompres:
Giet 500 ml kokend water op 2 eetlepels gedroogd hoefblad. Tien minuten laten trekken, zeven, bladresten goed uitdrukken. Eventueel laten afkoelen. Drenk een doek in het aftreksel en leg dit 10 minuten op het voorhoofd of de maag of op een gezwollen plek.
Raadpleeg bij klachten altijd een arts en informeer de arts bij combineren met medicatie/behandeling.

 

SNP Natuurreizen

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Vermelding i.v.m. cookiewetgeving websites:

 

Om er voor te zorgen dat alle functionaliteiten van deze website naar behoren werken, gebruikt deze website cookies.
Deze cookies bevatten geen persoonlijke informatie en zijn niet gevaarlijk.
Daarnaast kunnen cookies gebruikt worden om bezoekers te analyseren, teneinde u en andere bezoekers een nog betere website-ervaring te geven.
Indien u verder gaat, gaat u akkoord met het gebruik van cookies.

Op deze informatieve website hebben we enkele advertenties geplaatst van onder andere Waschbaer, dit is om een klein gedeelte van de kosten voor het in de lucht houden van deze kruidenwebsite te kunnen betalen. De advertenties zijn met zorg door ons gekozen en deze bedrijven dragen wij een warm hart toe.
Mocht je op een later moment besluiten om iets te gaan bestellen bij een van deze bedrijven, ga dan alstublieft  via de advertentie op onze pagina, dan krijgen wij een kleine vergoeding hiervoor.  Hartelijk dank, namens Ella van de Kruidenkorf.